شمس الدين حافظ
553
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
469 - « سينه پاك دار » خطّ عِذارِ يار كه بگرفت ماه ازو * خوش حلقهايست ليك به در نيست راه ازو ابروى دوست گوشهء محراب دولت است * آنجا بمال ، چهره و حاجت بخواه ازو اى جرعهنوش مجلس جم ، سينه پاك دار * كايينهايست جامِ جهانبين كه آه ازو كردار اهل صومعهام كرد مىپرست * اين دوده بين كه نامهء من شد سياه ازو شيطان غم هرآنچه تواند ، بگو بكن * من بُردهام به بادهفروشان پناه ازو ساقى چراغ مى به ره آفتاب دار * گو برفروز مشعلهء صبحگاه ازو آبى به روزنامهء اعمال ما فشان * بتوان مگر ستُرد ، حروف گناه ازو آيا درين خيال كه دارد گداى شهر * روزى بود كه ياد كند پادشاه ازو حافظ كه ساز مجلس عشّاق راست كرد * خالى مباد عرصهء اين بزمگاه ازو * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( خط سبز چهرهء محبوب كه ماه از آن تيرهگون شد ، حلقهء زيبايى است كه براى خارج شدن از آن راهى نمىباشد ) معنى بيت ( 2 ) ( ابروى محبوب گوشه محراب سعادت است آنجا براى معجزه چهره بر خاك بساى و حاجت خود را بيان كن تا مستجاب گردد ) سينه پاك دار ( سينه را از زنگار هوا و هوس پاك كن ) كايينهايست . . . ( زيرا ضمير آگاه مرشد ، آيينه تمامنماى حق است ) معنى بيت ( 4 ) ( رفتار اهل زهد ريا كه ظاهرى آراسته و باطنى خراب دارند مرا به سبب خلاف آنان به ميگسارى انداخت پس اين دود درون تاريك آنان را نگاه كن كه مرا به شراب خوردن گماشت تا نامه اعمال من مانند آنها سياه شود ) معنى بيت ( 5 ) ( به شيطان غم و غصه بگو هرچه از دستش برمىآيد ، انجام بده ، كه ترسى ندارم زيرا من از دست او به ميكده معرفت پناه بردهام ) مفهوم بيت ( 6 ) ( عالم را از نور شراب روشن و پرنور كن ) سترد ( پاك شود ) راست كرد ( ترتيب داد ) عرصه ( ميدان ) * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - لسان الغيب در بيتهاى 7 و 8 و 9 به ترتيب فرمايد : ( اى ساقى ، بر كارنامهء كردار نارواى ما آب باده را بپاش باشد كه نقش و خط گناه ما را پاك كند ) ( عجبا روزى مىشود كه پادشاه به اين انديشه افتد كه در اين شهر گدايى هست و يادى از او كند - حسن طلب ) ( حافظ كه ساز رامشگر عاشقان را كوك مىكند و به صدا درمىآورد هرگز اين ميدان و محفل از وجودش خالى مباد ) خود تفسير كنيد . 2 - به شما مژده مىدهم كه هماى خوشبختى و سعادت بر بام منزل شما آشيان گرفته است پس توجه كنيد كه آن را به پرواز درنياوريد ، به شما قول مىدهم كه زندگى بسيار خوبى خواهيد داشت . 3 - مواظب باشيد كه راز دلتان را با كسى نگوييد بلكه با شخصى آگاه و استاد مشورت كنيد و با اطرافيان با مهر و محبت رفتار كنيد دعا نموده و نذر خود را ادا كنيد كه گشايش است . 4 - فرزندم ، سه چيز موجب نجات و رستگارى است : ترس از خداوند در آشكار و نهان ، اقتصاد و ميانهروى در نيازمندى و بىنيازى و سخن به حق گفتن در خوش و ناخوشى . 5 - در آينده زندگى شما بسيار با رونق مىشود با همسر خود مهربان باشيد و نسبت به كسى سوء ظن نداشته باشيد ثانيا پدر و مادر را محبت كنيد ثالثا هميشه به ياد خداوند باشيد . 6 - او تردستى ماهر است كه نقش خود را خوب بازى مىكند ، پس ضرورى كه جنابعالى نيز با كياست و سياست عمل كنيد . 7 - او به مادر و خواهرش مىگويد كه خانوادهء شما را در پريشانى و اضطراب قرار دهند ، شما به خانوادهء خود اطمينان دهيد كه ناراحت نشوند و بدين وسيله حيله او را خنثى كنيد ، آينده حتما متعلق به شماست و چندان نگرانى كه شما فكر مىكنيد ، نمىباشد .